Author: ԲԱ ԻՄԱՑԱՐ

Հայաստանում ցանկանում են ստեղծել IMEI-ների՝ բոլոր բջջային հեռախոսների եզակի համարների միասնական բազա։ Կառավարության մտահղացմամբ՝ սա կօգնի պայքարել սարքերի մաքսանենգության դեմ և կպարզեցնի գողացված սմարթֆոնների որոնումը։ Սակայն տեղեկատվական անվտանգության փորձագետները զգուշացնում են՝ նման որոշումն ունի լուրջ ռիսկեր։ Գլխավոր ռիսկը տվյալների կենտրոնացումն է։ Մեկ բազայում կարող են փոխկապակցված լինել ձեր հեռախոսի IMEI-ը, SIM քարտը և սեփականատիրոջ տվյալները։ Որքան շատ տեղեկատվություն է պահվում մեկ վայրում, այնքան ավելի արժեքավոր է այն դառնում չարագործների համար։ Եթե նման համակարգը կոտրվի, հետևանքները կարող են ազդել միլիոնավոր օգտատերերի վրա։ Երկրորդ ռիսկը օգտագործման նպատակների ընդլայնումն է։ Նախագծի քննադատները նշում են, որ օրինագիծը նախատեսում է այս համակարգն օգտագործելու հնարավորություն ոչ…

Read More

Պատկերացրեք, որ դեղամիջոցը ոչ միայն պարզապես հայտնվում է օրգանիզմում, այլև ինքնուրույն գտնում է հիվանդ բջիջը և գործում միայն այնտեղ։ Սա արդեն ֆանտաստիկա չէ. սա նանոբժշկության ուղղությունն է, որտեղ աշխատում են մոլեկուլների չափսեր ունեցող կառուցվածքներ։ Այսօր նանոռոբոտները ոչ թե մանրիկ մեխանիկական մեքենաներ են, այլ ավելի շուտ «ծրագրավորվող մոլեկուլներ»։ Ամենահայտնի մոտեցումներից մեկը ԴՆԹ-օրիգամին է, երբ ԴՆԹ-ի շղթաները ծալվում են նախապես տրված ձևերով։ Նման կառուցվածքները կարող են տեղափոխել դեղամիջոցը և «բացվել» միայն անհրաժեշտ բջիջների, օրինակ՝ ուռուցքային բջիջների հետ շփման ժամանակ։ Կան նաև այլ մոտեցումներ. մագնիսական նանոմասնիկներ, որոնք կարելի է կառավարել արտաքին դաշտով, կամ քիմիական նանոշարժիչներ, որոնք շարժվում են օրգանիզմի ներսում տեղի ունեցող ռեակցիաների…

Read More

Եթե մի օր Վեներայի վրա կյանք գտնեն, շանս կա, որ այն ծագումով Երկրից կլինի։ Դա անհավանական է հնչում, բայց հենց նման վարկած են վերջերս առաջ քաշել գիտնականները։ Ամեն ինչ սկսվում է հսկայական աստերոիդի անկումից։ Նման հարվածի ժամանակ տիեզերք կարող են թռչել երկրային ապարների բեկորներ, իսկ դրանց հետ մեկտեղ՝ միկրոօրգանիզմներ, եթե դրանք գտնվել են ներսում։ Հետազոտողների հաշվարկներով՝ դրանցից մի քանիսն ընդունակ են վերապրել հարվածը, մոլորակների միջև ճանապարհորդությունը և նույնիսկ Վեներայի մթնոլորտ մուտք գործելը։ Վերջին մեկ միլիարդ տարվա ընթացքում այնտեղ այս եղանակով կարող էր ընկնել մոտ 20 միլիարդ կենսունակ բջիջ։ Իհարկե, Վեներայի մակերևույթին դրանք չեն գոյատևի. այնտեղ մոտ 460 աստիճան է։ Բայց…

Read More

Կարո՞ղ է արդյոք լիճը մեկ գիշերում կործանել չորս գյուղ։ Անհնար է թվում։ Սակայն 1986 թվականին Կամերունի մեկ միակ լիճը մեկ գիշերում սպանեց 1746 մարդու՝ առանց կրակի, առանց պայթյունի և նույնիսկ առանց թույնի։ Երեկոյան մի քանի գյուղերի բնակիչներ հանգիստ պառկեցին քնելու։ Իսկ առավոտյան նրանցից շատերն այդպես էլ չարթնացան։ Ողջ մնացածները պատմում էին առավոտյան տիրող սոսկալի լռության մասին. թռչունները չէին երգում, չէր լսվում նույնիսկ միջատների ձայնը։ Պատճառը թաքնված էր ավելի քան երկու հարյուր մետր խորության վրա։ Հարյուրավոր տարիներ լճի հատակով ներս էր թափանցում ածխաթթու գազը, որը կուտակվում էր հսկայական ճնշման տակ։ Սակայն այդ գիշեր ինչ-որ բան խախտեց հավասարակշռությունը՝ հավանաբար մի փոքր սողանք…

Read More

Знаете ли вы, что бабочки старше цветов? Да, первые бабочки появились около 190 миллионов лет назад — ещё во времена динозавров, когда привычных нам цветущих растений вообще не существовало. Тогда они выглядели совсем иначе: были маленькими, невзрачными и питались листьями, корнями или вовсе ничем, если жили всего несколько дней. Всё изменилось примерно 100–130 миллионов лет назад, когда на Земле появились первые цветковые растения. Они начали производить сладкий нектар, а бабочки постепенно обзавелись длинными хоботками, чтобы добывать его даже из глубоких цветков. Началась настоящая гонка эволюции. Цветы становились всё ярче, ароматнее и сложнее по форме, чтобы привлекать опылителей, а бабочки всё…

Read More

Պատկերացրեք ճանապարհ, որը ոչ թե պարզապես միացնում է երկու կետ, այլ մշտապես հետևում է մայրուղում տեղի ունեցողին: Այն նկատում է մերկասառույցը դեռևս այն բանից առաջ, երբ ավտոմեքենան կհայտնվի վտանգավոր հատվածում, ֆիքսում է խցանումը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա, նախազգուշացնում է մեքենաներին շրջադարձից հետևում գտնվող հետոտնի մասին և մեքենային է փոխանցում լուսացույցի վիճակի մասին տվյալները: Հեռանկարում նման ճանապարհը կկարողանա ոչ միայն տեղեկացնել վարորդին, այլև ուղղակիորեն փոխազդել անօդաչու ավտոմեքենայի հետ: Հենց դրան է ձգտում տրանսպորտային ենթակառուցվածքը: Ապագայի ինքնավար ավտոմեքենան ոչ միայն տեսախցիկներով, ռադարներով, LiDAR-ով և հզոր համակարգչով մեքենա է: Լիարժեք ինքնավարության համար նրան կպահանջվի շրջակա թվային միջավայր՝ ճանապարհներ, լուսացույցներ, ճանապարհային նշաններ, ցուցիչներ…

Read More

Մենք կարծում էինք, թե դա Երկրի վրա կյանքի համար ամենաանպիտան վայրն է։ Սակայն պարզվեց՝ այնտեղ կյանքը եռում է։ Պատկերացրեք մի վայր, որտեղ ճնշումն այնքան հսկայական է, որ սովորական սուզանավն այն պարզապես կջախջախեր։ Այստեղ չկա լույսի ոչ մի շող, ջերմաստիճանը տատանվում է զրոյի մոտ, իսկ խորությունը հասնում է գրեթե 11 կիլոմետրի։ Թվում էր, թե կյանքն այստեղ անհնար է։ Բայց ինչ-որ պատճառով այն գոյություն ունի։ Դա հադալյան գոտին է՝ Երկրի ամենախորը օվկիանոսային փոսորակները։ Երկար ժամանակ գիտնականները դրանք համարում էին գրեթե անկենդան։ Սակայն յուրաքանչյուր նոր ընկղմում բացահայտում է արարածների ավելի ու ավելի նոր տեսակներ։ Նման ճնշման տակ գոյատևելու համար նրանք ստիպված են եղել…

Read More

Երբ մենք լսում ենք Մարսի գաղութացման մասին, սովորաբար պատկերացնում ենք մի քանի աստղանավորդների կարմիր անապատի մեջտեղում գտնվող նեղ գիտական բազայում: Բայց որոշ ինժեներներ և ճարտարապետներ առաջարկում են շատ ավելի համարձակ սցենար: Նրանք կարծում են, որ մարդկությունը պետք է Մարսի վրա կառուցի ոչ թե ժամանակավոր կայաններ, այլ լիարժեք քաղաքներ: Ամենահավակնոտ նախագծերից մեկը հայտնի է որպես Nüwa: Սա մարսյան մեգապոլիսի հայեցակարգ է՝ նախատեսված մինչև մեկ միլիոն մարդու բնակության համար: Եթե այն երբևէ իրականացվի, կարող է դառնալ առաջին մշտական մարդկային բնակավայրը Երկրի սահմաններից դուրս: Մարսյան քաղաքն առաջարկում են կառուցել ոչ թե մակերևույթին: Մարսը ծայրահանդաստան անհյուրընկալ վայր է: Մթնոլորտը այնտեղ մոտ հարյուր անգամ ավելի…

Read More