Ինչո՞ւ է Մարսի վրա մայրամուտը կապույտ

Երկրի վրա մայրամուտն ասոցացվում է կարմիր, նարնջագույն և ոսկեգույն երանգների հետ: Մարսի վրա, սակայն, սովորական պատկերը փոխվում է. քանի դեռ Արեգակն իջնում է հորիզոնից ցած, նրա շուրջը գտնվող տարածությունը ձեռք է բերում կապտավուն երանգ: Պատճառը մարսյան փոշին է: Հենց այն է միաժամանակ մոլորակը ներկում կարմիր գույնով և ստեղծում արտասովոր մայրամուտներ: Մարսի մթնոլորտը շատ նոսր է, բայց նրանում մշտապես առկա են երկաթի օքսիդներով հարուստ փոշու մանրագույն մասնիկներ: Ցերեկը դրանք արևի լույսը ցրում են երկնքում՝ նրան տալով դեղնակարմրավուն երանգ: Բայց երբ Արեգակն իջնում է հորիզոնից ցած, լույսն անցնում է մթնոլորտի միջով շատ մեծ անկյան տակ: Փոշու մասնիկները լույսի ալիքի տարբեր երկարություններ ցրում են տարբեր կերպ, և կապույտ լույսը հատկապես նկատելի է մնում արևային դիսկի կողքին: Այդ պատճառով մայր մտնող Արեգակի շուրջ առաջանում է բնորոշ կապույտ փայլ: Մարդկությունն առաջին մարսյան մայրամուտը տեսել է դեռևս 1976 թվականին. այն լուսանկարել է Viking 1 վայրէջքային ապարատը: Այդ ժամանակվանից ի վեր մայրամուտները նկարահանել են Curiosity-ն, Perseverance-ը և այլ ապարատներ: Բայց կա ևս մեկ տարօրինակություն. մարսյան մթնշաղը կարող է տևել մինչև երկու ժամ Արեգակի մայր մտնելուց հետո: Պատճառը դարձյալ փոշին է. մթնոլորտում բարձր գտնվող նրա մասնիկները շարունակում են լուսավորվել արդեն հորիզոնից հետևում թաքնված Արեգակով և ցրում են նրա լույսը: Այնպես որ, Մարսի վրա մայրամուտը պարզապես գեղեցիկ տեսարան չէ: Նրա գույնով և տևողությամբ գիտնականները կարող են բառացիորեն ուսումնասիրել այլ մոլորակի մթնոլորտը:

source